binnenland

Miljoenenclaim om huisbezoeken uitkeringstrekkers

(Novum) - Advocaat Peter Kuyper wil namens tienduizenden gedupeerden een claim van honderden miljoenen euro's neerleggen bij de Staat en gemeenten. Dat heeft hij vrijdag gezegd. Hij wil een schadevergoeding omdat onder meer de Sociale Verzekeringsbank illegaal verrassingsbezoeken bracht aan ouderen met een AOW-uitkering.

De huisbezoeken dienen om erachter te komen of de ouderen niet stiekem samenwonen. Een uitkering voor een alleenstaande is hoger dan de uitkering van iemand die samenwoont.

Vorige maand bepaalde de rechtbank in Den Haag dat de Sociale Verzekeringsbank geen verrassingsbezoeken meer mag brengen aan ouderen met een AOW-uitkering. Volgens de rechter zijn deze bezoeken 'een onaanvaardbare inbreuk op de persoonlijke levenssfeer'.

Staatssecretaris van Sociale Zaken Ahmed Aboutaleb (PvdA) gaf na de uitspraak van de rechter aan dat hij de verrassingsbezoeken wil handhaven. Als de rechter zegt dat huisbezoeken niet zijn toegestaan, moet de wet worden aangepast, zei Aboutaleb.

Ook de sociale diensten van onder meer Amsterdam maken zich volgens advocaat Kuyper schuldig aan illegale huisbezoeken. Maar de Centrale Raad van Beroep, de hoogste bestuursrechter die oordeelt over geschillen op het terrein van de sociale zekerheid, bepaalde deze maand dat zulke bezoeken niet illegaal zijn als eerst toestemming aan de officier van justitie is gevraagd. Ook moet bij het bezoek duidelijk worden gemaakt dat het weigeren van het huisbezoek geen gevolgen heeft voor de uitkering en er moet sprake zijn van een concrete verdenking.

Juist dat gebeurt volgens de advocaat niet. "Ze vragen niet om toestemming van de officier van justitie en bij het bezoek wordt geen uitleg gegeven. In minstens 75 procent van de gevallen was ook geen sprake van een concrete verdenking."

De advocaat wil op verschillende punten een schadevergoeding eisen. Zo wil hij dat stopgezette uitkeringen met terugwerkende kracht alsnog worden betaald. Daarbovenop komen rente en een vergoeding voor boetes die mensen kregen omdat ze rekeningen niet meer konden betalen. "De methode die is gebruikt om onterechte uitkeringen te ontdekken, is illegaal en dus ongeldig", verklaart Kuyper. "Daarom is het stopzetten van de uitkeringen ook illegaal." De advocaat eist verder smartengeld omdat inbreuk op de privacy is gemaakt.

Ook pleit Kuyper voor een zogeheten punitieve, bestraffende boete. "Die is bekend van de tabaksindustrie in Amerika", legt de raadsman uit. "Als iemand uit louter winstbejag willens en wetens schade toebrengt aan anderen, kan daar een vergoeding voor worden geëist. De instanties wisten heus wel dat ze illegaal bezig waren." De advocaat wil langs deze weg een vergoeding van ongeveer vijfhonderd euro regelen voor alle slachtoffers die zich bij hem melden.

Kuyper vraagt een bijdrage van vijftig euro per persoon voor de proceskosten die hij moet maken. "Die kan via de bijzondere bijstand worden teruggevorderd."

Volgens Kuyper zijn in Amsterdam sinds 2004 twintigduizend onterechte bezoeken afgelegd en landelijk ongeveer honderdduizend. "Als ik genoeg mensen meekrijg, kunnen we een vuist maken. Aboutaleb geeft al aan dat hij de wet liever aanpast dan dat hij zich eraan houdt. We moeten de overheid dus raken waar het pijn doet: in de portemonnee. Met een paar honderd mensen lukt dat niet."

De komende weken wil de advocaat de belangstelling voor zijn actie peilen. De eerste rechtszitting is 'op zijn vroegst' over drie maanden.