'Gebrek aan regie bij competentiegericht mbo'

(Novum) - Het doorvoeren van competentiegericht onderwijs op mbo's loopt spaak door een gebrek aan regie en uitvoering. De interne en externe communicatie deugt niet en bovendien zorgt de bureaucratie ervoor dat nieuwe opleidingen volgens het 'herontwerp' van het mbo niet van de grond komen. Ook de kwaliteit van veel opleidingen is onder de maat: leerlingen klagen over de gebrekkige begeleiding en structuur.

Dat concludeert adviesbureau Berenschot na een onderzoek waartoe staatssecretaris van Onderwijs Marja van Bijsterveldt opdracht had gegeven. Het adviesbureau moest voor de staatssecretaris in beeld brengen waar de knelpunten voor de invoering zitten.

Competentiegericht onderwijs is gericht op het aanleren van vaardigheden en een bijpassende houding die nodig zijn voor de uitoefening van het toekomstige beroep. Hierdoor moet het onderwijs beter aansluiten op het bedrijfsleven. In de media is het beeld ontstaan dat de invoering van het competentiegerichte onderwijs niet zal slagen.

Maar volgens Berenschot is het niet alleen maar kommer en kwel. De hoofdconclusie van het onderzoek luidt dat de opleidingsinstellingen, bedrijven en studenten, 'ondanks alle negatieve publiciteit', nog steeds het nut en de noodzaak van competentiegericht onderwijs inzien. "Dat onderwijs vormt het adequate antwoord op de maatschappelijke problemen rond schooluitval." Bovendien zou het hoofddoel, het onderwijs beter laten aansluiten op de beroepspraktijk, nog steeds van groot belang zijn voor alle spelers.

Het probleem met het 'herontwerp' zit volgens het adviesbureau vooral in de uitvoering, de regie en de communicatie. Deze knelpunten moeten volgens Berenschot snel opgelost worden, want anders zou de negatieve publiciteit de invoering van het competentiegerichte onderwijs wel eens de das om kunnen doen.

Het advies is dan ook om de wettelijk verplichte invoering van competentiegericht onderwijs per 1 augustus 2008 te verschuiven. Tot nu toe volgt een kwart van alle 485 duizend mbo-scholieren op experimentele basis competentiegericht onderwijs. Van Bijsterveldt had een maand geleden al aangekondigd dat zij de nieuwe deadline voor het hele mbo op 1 augustus 2010 heeft gezet.

Inhoudelijk wil de staatssecretaris nog niet reageren op de uitkomsten van het onderzoek van Berenschot. Volgens een woordvoerder is het positief om te weten dat het 'nut van het herontwerp' onderschreven wordt door alle partijen. Deze maand wil Van Bijsterveldt eerst met de bedrijven, onderwijsinstellingen en andere spelers de uitkomsten van het adviesbureau bespreken. Eind mei zal ze bekendmaken wat er nu concreet gaat gebeuren.

Daarvoor zal de staatssecretaris met alle partijen ook naar de aanbevelingen van het adviesbureau kijken. Voor het ministerie houdt dat advies onder meer in dat ze de regie moet herzien. Meerdere partijen proberen nu te vaak te leiding op zich te nemen. Volgens Berenschot is de stuurgroep die nu de invoering regisseert niet onafhankelijk genoeg. Er zitten geen vertegenwoordigers van het bedrijfsleven in. Dat moet volgens Berenschot wel om het bedrijfsleven het gevoel te geven bij de invoering van het herontwerp betrokken te zijn.

Onderwijsinstellingen krijgen het verwijt dat er gebrek aan begeleiding en structuur voor de leerlingen is. Ook is er volgens het onderzoek sprake van gebrek aan deskundigheid bij docenten en management. Hieraan moeten de instellingen veel meer aandacht besteden, meent Berenschot.

Een ander advies is gericht op de negatieve publiciteit die het herontwerp nu krijgt. Volgens Berenschot zou een Postbus-51-campagne ook kunnen helpen om de wijzigingen in het mbo beter in het daglicht te zetten.