Nibud: meer koopkracht voor werkenden en ouders

(Novum) - Werkenden en gezinnen met twee of meer kinderen gaan er het komende jaar het meest op vooruit. Dit heeft het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) berekend op basis van de miljoenennota. Huishoudens met een laag inkomen of zonder kinderen blijven volgens het instituut in veel gevallen in koopkracht gelijk of gaan er enkele euro's per maand op achteruit.

De koopkrachtgevolgen van de dinsdag gepresenteerde begroting worden vooral bepaald door persoonlijke omstandigheden. Bepalend volgens de budgetvoorlichter is of iemand werkt, kinderen heeft of al dan niet zorgkosten moet maken. De meeste mensen gaan er volgend jaar op vooruit, maar de discussie over koopkrachtplaatjes is 'in hoge mate wetenschap', zei minister van Sociale Zaken Piet Hein Donner (CDA) eerder al.

Het Nibud noemt vooral de versobering van de aftrek voor buitengewone uitgaven 'ingrijpend'. Wat dit precies betekent voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten, is echter sterk afhankelijk van de individuele zorgkosten. De aftrek voor buitengewone uitgaven, zoals voor ziekte en ouderdom, wordt vervangen door een nieuw systeem. Nog onduidelijk is echter wie welke tegemoetkoming gaat ontvangen. Het kabinet gaf dinsdagmiddag aan hier nog een keer naar te gaan kijken.

Consumenten krijgen komend jaar in het algemeen meer op hun rekening bijgeschreven, stelt het Nibud. De brutolonen gaan met 3,5 procent omhoog en de netto-inkomens stijgen maandelijks met enkele tientjes tot ruim honderd euro. De prijzen stijgen volgend jaar echter met ruim drie procent, waardoor de 'plussen' dreigen te verdampen.

Werkenden profiteren volgend jaar van de afschaffing van de WW-premie en fiscale bonussen, vooral als werk wordt gecombineerd met de zorg voor meerdere kinderen. Het inkomensafhankelijke kindgebonden budget zorgt voor extra toeslagen voor gezinnen met meerdere kinderen. Voor het tweede kind komt er een toeslag van maximaal 310 euro, voor het derde kind komt er maximaal 183 euro bij en voor het vierde is dit maximaal 107 euro. Een vijfde en zesde kind kunnen een toeslag van maximaal 51 euro opleveren.

Grote gezinnen moeten extra aandacht van de overheid krijgen, vindt het Nibud. Uit voorbeeldbegrotingen zou al sinds jaar en dag blijken dat hun begrotingen moeilijk sluitend te maken zijn. Gezinnen met meerdere kinderen gaan er in 2009 tot honderd euro per maand op vooruit, maar in deze berekeningen is nog geen rekening gehouden met hogere kosten voor kinderopvang. De toeslag hiervoor wordt namelijk verlaagd.

Ook wordt de maximale arbeidskorting voor werkenden verhoogd met zestig euro per jaar. Tweeverdieners en alleenstaande ouders met kinderen tot 12 jaar profiteren van een 'fiks' hogere aanvullende combinatiekorting voor de minst verdienende partner. De alleenstaande ouderkorting wordt verlaagd van 1459 euro naar 644 euro. Niet-werkende alleenstaande ouders met een bijstandsuitkering krijgen dit gecompenseerd.

Ouderen hoeven komend jaar niet op een ruime koopkrachtverbetering te rekenen, meldt het Nibud. De meeste 65-plussers blijven min of meer gelijk of gaan er enkele euro's per maand op voor- of achteruit. Voor ouderen met hoge zorgkosten kan de situatie minder gunstig uitpakken.