'Nederlands leger vermoordde honderd man op Java'

(Novum) - Nederlandse troepen schoten tijdens de politionele acties in het Javaanse dorpje Rawagede in 1947 niet twintig, maar tussen de honderd en honderdtwintig mannen dood. Dit blijkt uit een document dat zeven maanden na de actie werd opgesteld en in handen is gekomen van De Groene Amsterdammer. Vorige maand stelden overlevenden van de executies in Rawagede de Nederlandse staat aansprakelijk voor de wandaden.

In het document, dat in een kluis van het Nationaal Archief in Den Haag lag, staat dat in het dorp 'acht à negen keer een troep van ongeveer 12 man werd geëxecuteerd'. Net buiten het dorp werd 'nog een groep van 7 à 10 personen geëxecuteerd.' De moordpartij werd volgens het document onder de pet gehouden. In opdracht van de commandant loog de verantwoordelijke majoor tegen VN-waarnemers, die door de Indonesiërs op de hoogte waren gesteld van de executies.

De Nederlandse luitenant-generaal Spoor, die opperbevelhebber van de strijdkrachten in Nederlands Indië was, onderzocht de zaak en legde een dossier aan. Dit dossier is verdwenen, het opgedoken document is een kort afschrift uit het dossier.

In 1969 werd een 'excessennota' opgesteld, waarin kond werd gedaan van vermeende wandaden van Nederlandse militairen tijdens de politionele acties in Indonesië, die van 1945 tot 1949 in de voormalige Nederlandse kolonie plaatsvonden. Alhoewel de ambtelijke commissie over het nu opgedoken document beschikte, werd vastgesteld dat 'ongeveer twintig' personen werden doodgeschoten in Rawagede. In 1995 werd de zaak opnieuw onderzocht door het Openbaar Ministerie in Arnhem, dat geen nieuwe feiten meldde.

Vorige maand namen tien overlevenden van de slachting, waarvoor nooit iemand is vervolgd, een advocaat in de arm. Zij eisen schadevergoeding en excuses. In januari liet minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen (CDA) in antwoord op Kamervragen nog weten geen verder onderzoek naar de executies in Rawagede te laten doen. Hij sloot zich aan bij de conclusies van het rapport uit 1995, waarin werd vastgesteld dat vervolging voor deze misdrijven niet meer mogelijk was en dat nader onderzoek niet zinvol was.