Onderzoeker: campagne PvdA bracht kiezer in de war

(Novum) - De PvdA is de enige partij die de kiezer in de war bracht met zijn campagne voor de Europese verkiezingen. Dat een campagne niet voor meer duidelijkheid over de standpunten van een partij zorgt, komt vaker voor. "Maar dat het juist onduidelijker wordt, is een hele prestatie", zegt hoogleraar politieke communicatie bij de Universiteit van Amsterdam Claes de Vreese maandag.

Met zijn Center for Politics and Communication ondervroeg hij in de aanloop van de verkiezingen dagelijks honderden mensen in Nederland, Duitsland, Denemarken en Engeland.

Drie weken voor de verkiezingen vond negen procent van de ondervraagden in Nederland dat de PvdA zijn boodschap helder overbracht. Aan het eind van de campagne was dit gedaald tot vijf procent.

Het zou kunnen dat kiezers die het niet met de PvdA eens zijn expres aangeven dat de standpunten niet helder zijn. Maar dat is volgens de hoogleraar niet het geval. "In de andere landen verloren de sociaal-democratische partijen ook zetels, maar nergens gaven de kiezers aan dat de boodschap minder helder was geworden." Zo steeg het aantal kiezers dat de boodschap van de Duitse SPD helder vond van veertien procent naar vijftien procent, terwijl de partij wel moest inleveren.

De PVV voerde van de Nederlandse partijen het beste campagne. Bij aanvang vond zeven procent van de kiezers de boodschap helder, na de campagne was dit negentien procent. "De PVV heeft campagne gevoerd met zeven programmapunten. Opmerkelijk daarbij was dat de partij alleen maar tegen dingen is. Dat geeft blijkbaar een duidelijk beeld van waar de partij voor staat."

De PvdA beklaagde zich er na het verlies over dat de partij een 'genuanceerde' boodschap had en dat die moeilijk over te brengen is. "Ook een genuanceerde boodschap moet je helder kunnen maken", betoogt De Vreese.

Bij het CDA, de VVD en de ChristenUnie heeft de campagne geen invloed op de helderheid van de standpunten gehad. De helderheid van SP, GroenLinks en D66 steeg licht.

In vergelijking met partijen in andere landen, waar soms dertig procent van de kiezers de boodschap helder vindt, scoren de Nederlandse partijen slecht. Dat komt volgens De Vreese doordat er sinds het referendum in 2005 niets meer is gebeurd als het om Europa gaat. "Daardoor is het niet duidelijk waar de partijen voor staan."

De partijen in Denemarken scoren volgens De Vreese aanzienlijk beter als het om helderheid van standpunten gaat. "Maar daar leeft Europa ook veel meer. De bevolking is er van begin af aan bij betrokken. In een referendum mocht het volk zich bijvoorbeeld uitspreken over toetreding tot de Europese Unie."