Commissie-Davids kritisch over steun aan Irak-oorlog

(Novum) - De juridische onderbouwing van de Nederlandse steun aan de Irak-oorlog rammelde. Dat is een van de conclusies van de commissie-Davids, die heeft onderzocht hoe de Nederlandse steun tot stand kwam. Het rapport van de commissie is dinsdag in Den Haag gepresenteerd.

De VN-resolutie waar het kabinet zich op beriep, bood geen 'vrijbrief' voor individuele landen om een oorlog tegen het Irak van Saddam Hoessein te steunen, stelt de commissie. Het eerste kabinet-Balkenende voerde deze resolutie wel aan om in 2003 steun te geven aan de Amerikaanse inval in Irak. Het kabinet negeerde bovendien kanttekeningen die de inlichtingendiensten AIVD en MIVD plaatsten bij buitenlandse rapporten over de massavernietigingswapens die Irak zou hebben. "Uit de rapporten van de diensten werden van kabinetszijde slechts uitspraken gedestilleerd die pasten in het reeds ingenomen standpunt", stelt Davids. Verder heeft het kabinet 'geen volledige opening van zaken gegeven' over een verzoek van de Verenigde Staten, gedaan in november 2002, om mee te werken aan de planning van de opbouw van een militaire macht. Nederland gaf alleen politieke steun aan de oorlog. Bewijs dat er stiekem ook een militaire bijdrage is geleverd, heeft Davids niet gevonden. Ook is er volgens de commissie geen verband tussen de Nederlandse steun aan de Irak-oorlog en de benoeming van toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Jaap de Hoop Scheffer (CDA) tot secretaris-generaal van de NAVO. Volgens de commissie is de Nederlandse opstelling rondom Irak al in augustus 2002 bepaald, tijdens een overleg tussen De Hoop Scheffer en een kleine groep ambtenaren. Premier Jan Peter Balkenende (CDA) hield zich aanvankelijk afzijdig. Pas vanaf januari 2003 is hij zich met de kwestie gaan bemoeien. Balkenende heeft de commissie-Davids bijna een jaar geleden in het leven geroepen, na groeiende politieke druk om een onderzoek naar 'Irak' toe te staan. Tot dan had Balkenende zich steeds tegen een onderzoek verzet. De commissie wordt voorgezeten door oud-rechter Willibrord Davids en bestaat verder vooral uit wetenschappers.