Identiteitskaart per direct gratis

(Novum) - Identiteitskaarten worden voortaan gratis verstrekt. Dat heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vrijdag laten weten. Eerder op de dag bepaalde de Hoge Raad dat gemeenten geen leges mogen heffen voor de identiteitskaart.

Gemeenten gaan geen geld teruggeven aan mensen die langer dan zes weken geleden een identiteitskaart hebben aangevraagd, tenzij zij bij de aanvraag al een bezwaar hebben ingediend tegen de leges. Wie korter dan zes weken geleden een kaart heeft aangevraagd, kan zijn geld wel terugkrijgen, zegt de VNG.

Gratis verstrekken van de identiteitskaarten kost de gemeenten op jaarbasis zo'n tachtig miljoen euro. Wie dat gaat betalen, is nog onduidelijk. Minister van Binnenlandse Zaken Piet Hein Donner (CDA) liet via zijn woordvoerder weten dat hij gaat overleggen met de VNG over de financiële consequenties. Ook gaat Donner bekijken of de wet moet worden aangepast.

Volgens de Hoge Raad mogen gemeenten geen geld vragen voor de identiteitskaart, omdat aanvragers er te weinig belang hebben. Van een dergelijk individueel belang is onvoldoende sprake, omdat de overheid de identificatieplicht heeft ingevoerd.

Aan de identificatieplicht kan ook worden voldaan met een paspoort of rijbewijs, maar die worden in eerste instantie aangevraagd om wereldwijd te kunnen reizen of een voertuig te mogen besturen. Dan geldt er wel degelijk een individueel belang, stelt de Hoge Raad. Aanvragers kiezen er zelf voor om te reizen of rijden.

De zaak werd in 2004 aangespannen door een inwoner van de gemeente Leudal. Hij maakte bezwaar bij de heffingsambtenaar van de toenmalige gemeente Heythuysen toen hij leges moest betalen voor zijn aanvraag van een id-kaart. In eerste instantie stelde de rechtbank in Roermond hem in het ongelijk. Het gerechtshof in Den Bosch gaf hem later gelijk. Dat oordeel is nu door de Hoge Raad bevestigd.

De gemeente Spijkenisse liet vrijdag als eerste gemeente weten dat mensen nu kosteloos een id-kaart kunnen aanvragen. In eerste instantie werd gemeld dat de maatregel met terugwerkende kracht inging, maar later werd dat bericht ingetrokken. Inwoners die na 7 oktober vorig jaar een kaart hebben aangevraagd, zouden hun geld terugkrijgen. Op die datum sprak het hof uit dat gemeenten geen leges meer mogen heffen.